{"id":12162,"date":"2010-07-01T00:00:00","date_gmt":"2010-07-01T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/"},"modified":"2010-07-01T00:00:00","modified_gmt":"2010-07-01T00:00:00","slug":"usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/","title":{"rendered":"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif"},"content":{"rendered":"<p><P align=justify><FONT size=2 face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><STRONG><FONT size=3>mengenai proses perlindungan harta intelek<\/FONT><\/STRONG><\/P><br \/>\n<DIV align=justify><\/FONT><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Kebanyakan usahawan kecil dan sederhana (IKS) tidak mengeksploitasi sepenuhnya keperluan perlindungan harta intelek, dan ini menghadkan daya saing, kapasiti inovatif dan akses pasaran mereka.<?xml:namespace prefix = o ns = &quot;urn:schemas-microsoft-com:office:office&quot; \/><o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/DIV><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>\u201cMajoriti mereka lebih menumpukan kepada pengurusan aset ketara seperti kewangan dan infrastruktur, dan mengabai aset tidak ketara seperti modal insan dan pengetahuan berkaitan idea, jenama, reka bentuk dan lain-lain hasil kreativiti dan inovatif,\u201d kata Menteri Muda di Pejabat Ketua Menteri Sarawak (Pembangunan Usahawan Bumiputera), YB Haji Mohd Naroden Haji Majais.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Akibatnya, kata beliau semasa merasmikan Kursus Kesedaran Harta Intelek di Pustaka Negeri Sarawak pada 30 Jun lalu, para usahawan IKS bukan sahaja gagal memanfaatkan nilai komersial harta intelek mereka, malah terdedah kepada risiko pelanggaran harta intelek milik pihak lain yang seterusnya membawa kepada implikasi perundangan dan penalti kewangan yang serius.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Jelas beliau, antara sebab utama mereka tidak berbuat demikian adalah kerana kekurangan pengetahuan tentang harta intelek produk mereka selain dari mempunyai persepsi bahawa proses perlindungan harta intelek adalah rumit, mengambil masa lama dan juga melibatkan kos tinggi.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>\u201cSesungguhnya persepsi sedemikian harus dikikis dari minda para usahawan IKS. Pengurusan harta intelek seharusnya menjadi aktiviti utama dan berterusan bagi setiap usahawan IKS kerana setiap hari produk, jenama dan reka bentuk baru memasuki pasaran dan ini semua harus dilindungi,\u201d kata YB Haji Mohd Naroden.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Kata beliau lagi, pendaftaran harta intelek boleh membantu mereka dalam pelbagai aspek pembangunan perniagaan supaya ia menjadi lebih kompetitif, dengan apabila produk dan perkhidmatan mereka dilindungi secara sah, ia akan mendapat tempat yang lebih baik di pasaran, serta membolehkan produk dipasarkan dengan lebih meyakinkan sama ada dengan menggunakan paten, reka bentuk perindustrian, cap dagangan atau cap khidmat.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>\u201cDengan adanya perlindungan, produk dan perkhidmatan anda semua menjadi aset yang bernilai kerana ia dikembangkan secara perlesenan atau francais. Para pelabur dan institusi kewangan pula akan meletakkan nilai yang lebih tinggi ke atas barangan dan perkhidmatan yang dilindungi undang-undang,\u201d YB Haji Mohd Naroden menjelaskan.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Kursus sehari anjuran bersama Unit Pembangunan Usahawan Bumiputera (UPUB), Jabatan Ketua Menteri (JKM) Sarawak dan Perbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO) itu disertai oleh 95 orang peserta yang terdiri dari para usahawan, pegawai-pegawai kerajaan, para pelajar IPTA dan IPTS serta pengamal-pengamal harta intelek.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Ia mempunyai objektif antara lainnya memberikan pendedahan dan kesedaran tentang kepentingan pendaftaran harta intelek dan proses serta prosedur yang terlibat, menggalak usahawan dan mereka yang terlibat untuk mendaftar dan memperolehi hak eksklusif terhadap sesuatu produk atau ciptaan, dan juga bagi meningkat kesedaran tentang pentingnya untuk menghormati hak harta intelek, melindungi dan menguruskan harta intelek sebagai satu aset strategik.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>Lima ceramah disampaikan semasa kursus, iaitu \u201cPeranan Perbadanan Harta Intelek Malaysia\u201d oleh Timbalan Ketua Pengarah (Industrial Property) MyIPO, Puan Shamsiah Kamaruddin, \u201cPerlindungan Cap Dagangan\u201d serta \u201cBagaimana Melindungi Reka Bentuk Perindustrian\u201d keduanya oleh Encik Abdul Aziz Ismail, \u201cPetunjuk Geografi Sebagai Alternatif Penjenamaan\u201d oleh Encik Atek @ Sabas Sanggeng dan \u201cCabaran dan Halangan Dalam Membanteras Penguatkuasaan Barangan Tiruan dan Cetak Rompak\u201d oleh seorang penceramah dari Pejabat Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan (PPDNKK) Negeri Sarawak.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>YB Haji Mohd Naroden juga memberitahu semasa majlis perasmian yang turut dihadiri oleh Pengarah UPUB, JKM Puan Hajah Sutin Sahmat, mengenai wujudnya empat komponen harta intelek baru yang kurang diketahui umum tetapi amat penting bagi sebuah negara membangun seperti Malaysia yang kaya dengan pelbagai budaya dan hasil buminya.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>\u201cKomponen-komponen tersebut adalah petunjuk geografi (<I>geographical indication<\/I>, GI), pengetahuan tradisi (<I>traditional knowledge<\/I>, TK), sumber genetik (<I>genetic resources<\/I>, GR) dan penyataan kebudayaan tradisional (<I>traditional cultural expression<\/I>, TCE),\u201d kata beliau.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoNormal align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;; FONT-SIZE: 10pt; mso-bidi-font-size: 12.0pt&quot;><o:p><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><FONT size=2>Sarawak, kata beliau, telah mempunyai produk-produk yang didaftarkan sebagai GI seperti lada Sarawak, beras Bario, beras Bajong dan beras Biris, termasuklah yang terkini, buah dabai.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><o:p><FONT size=2 face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><FONT size=2>\u201cUsaha perlu terus dipergiatkan untuk mendaftar lebih banyak produk, terutamanya makanan dan hasil pertanian. Saya ingin syorkan tebaloi, kek lapis Sarawak dan banyak produk lain yang khususnya hanya diusahakan di Sarawak untuk membuat pendaftaran GI ke atas produk-produk tersebut,\u201d kata YB Haji Mohd Naroden.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><o:p><FONT size=2 face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><FONT size=2>Pendaftaran produk sebagai GI, kata beliau, bukan sahaja penting untuk memperolehi harga premium di pasaran tetapi juga bertujuan untuk melindungi hak harta intelek komuniti tempatan dan yang berpotensi sebagai produk pelancongan.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><o:p><FONT size=2 face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><FONT size=2>Selain dari itu juga, YB Haji Mohd Naroden menyatakan mengenai peningkatan kreativiti dan inovasi rakyat Malaysia serta kecekapan operasi pemprosesan permohonan harta intelek, sesuatu yang dapat dilihat melalui pertambahan bilangan permohonan harta intelek yang difailkan atau didaftarkan di MyIPO.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><o:p><FONT size=2 face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><FONT size=2>\u201cBagi negeri Sarawak pada tahun 2008, terdapat sebanyak 173 permohonan cap dagangan, 2 permohonan paten dan satu permohonan GI telah didaftarkan. Pada tahun lalu, jumlah permohonan cap dagangan semakin bertambah sebanyak 35.8 peratus, iaitu kepada 235, permohonan paten kepada 6, dua permohonan reka bentuk perindustrian dan dua permohonan bagi GI,\u201d kata beliau.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/FONT><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><o:p><FONT size=2 face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;>&nbsp;<\/FONT><\/o:p><\/SPAN><\/P><br \/>\n<P style=&quot;MARGIN: 0in 0in 0pt&quot; class=MsoBodyText align=justify><SPAN style=&quot;FONT-FAMILY: &apos;Arial&apos;,&apos;sans-serif&apos;&quot;><FONT face=&quot;Arial, Helvetica, sans-serif&quot;><FONT size=2>Pada tahun ini pula, YB Haji Mohd Naroden berkata setakat lima bulan pertama, sebanyak 77 permohonan cap dagangan, 1 permohonan paten dan 1 permohonan petunjuk geografi dari negeri ini telah didaftarkan dengan MyIPO.<o:p><\/o:p><\/FONT><\/FONT><\/SPAN><\/P><\/p>\n<div style='text-align:center' class='yasr-auto-insert-visitor'><!--Yasr Visitor Votes Shortcode--><div id='yasr_visitor_votes_89ef6d660a6d6' class='yasr-visitor-votes'><div class=\"yasr-custom-text-vv-before yasr-custom-text-vv-before-12162\">Click to rate this post!<\/div><div id='yasr-vv-second-row-container-89ef6d660a6d6'\r\n                                        class='yasr-vv-second-row-container'><div id='yasr-visitor-votes-rater-89ef6d660a6d6'\r\n                                      class='yasr-rater-stars-vv'\r\n                                      data-rater-postid='12162'\r\n                                      data-rating='0'\r\n                                      data-rater-starsize='16'\r\n                                      data-rater-readonly='true'\r\n                                      data-rater-nonce='1f2ce0db1e'\r\n                                      data-issingular='false'\r\n                                    ><\/div><div class=\"yasr-vv-stats-text-container\" id=\"yasr-vv-stats-text-container-89ef6d660a6d6\"><svg xmlns=\"https:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"20\" height=\"20\"\r\n                                   class=\"yasr-dashicons-visitor-stats\"\r\n                                   data-postid=\"12162\"\r\n                                   id=\"yasr-stats-dashicon-89ef6d660a6d6\">\r\n                                   <path d=\"M18 18v-16h-4v16h4zM12 18v-11h-4v11h4zM6 18v-8h-4v8h4z\"><\/path>\r\n                               <\/svg><span id=\"yasr-vv-text-container-89ef6d660a6d6\" class=\"yasr-vv-text-container\">[Total: <span id=\"yasr-vv-votes-number-container-89ef6d660a6d6\">0<\/span>  Average: <span id=\"yasr-vv-average-container-89ef6d660a6d6\">0<\/span>]<\/span><\/div><div id='yasr-vv-loader-89ef6d660a6d6' class='yasr-vv-container-loader'><\/div><\/div><div id='yasr-vv-bottom-container-89ef6d660a6d6' class='yasr-vv-bottom-container'><div class='yasr-small-block-bold'><span class='yasr-visitor-votes-must-sign-in'>You must sign in to vote<\/span><\/div><\/div><\/div><!--End Yasr Visitor Votes Shortcode--><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>mengenai proses perlindungan harta intelek<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[3164],"class_list":{"0":"post-12162","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-featured","7":"tag-dari-rakan-sarawak"},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif - RAKAN Sarawak<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif - RAKAN Sarawak\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"mengenai proses perlindungan harta intelek\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"RAKAN Sarawak\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/rakanswk\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-07-01T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Facebook-Google-Chrome-13_2_2025-7_32_32-PM.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"675\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"RAKAN Sarawak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@RAKANSarawak\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@RAKANSarawak\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"RAKAN Sarawak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\"},\"author\":{\"name\":\"RAKAN Sarawak\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/person\/d698020a2e61d11eef92f5146bee5f26\"},\"headline\":\"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif\",\"datePublished\":\"2010-07-01T00:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\"},\"wordCount\":795,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#organization\"},\"keywords\":[\"Dari RAKAN Sarawak\"],\"articleSection\":[\"Featured\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\",\"url\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\",\"name\":\"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif - RAKAN Sarawak\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-07-01T00:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/\",\"name\":\"RAKAN Sarawak\",\"description\":\"An eyewitness to Sarawak\u2019s transformation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#organization\"},\"alternateName\":\"Rangkaian Khidmat Awam Negeri Sarawak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#organization\",\"name\":\"RAKAN Sarawak\",\"alternateName\":\"Rangkaian Khidmat Awam Negeri Sarawak\",\"url\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v3\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/logo-rstagline.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v3\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/logo-rstagline.png\",\"width\":172,\"height\":120,\"caption\":\"RAKAN Sarawak\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/rakanswk\",\"https:\/\/x.com\/RAKANSarawak\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/person\/d698020a2e61d11eef92f5146bee5f26\",\"name\":\"RAKAN Sarawak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/android-chrome-192x192-1_uwp_avatar_thumb.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/android-chrome-192x192-1_uwp_avatar_thumb.png\",\"caption\":\"RAKAN Sarawak\"},\"url\":\"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/myprofile\/rakansarawak\/\"},false]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif - RAKAN Sarawak","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif - RAKAN Sarawak","og_description":"mengenai proses perlindungan harta intelek","og_url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/","og_site_name":"RAKAN Sarawak","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/rakanswk","article_published_time":"2010-07-01T00:00:00+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":675,"url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Facebook-Google-Chrome-13_2_2025-7_32_32-PM.png","type":"image\/png"}],"author":"RAKAN Sarawak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@RAKANSarawak","twitter_site":"@RAKANSarawak","twitter_misc":{"Written by":"RAKAN Sarawak","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/"},"author":{"name":"RAKAN Sarawak","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/person\/d698020a2e61d11eef92f5146bee5f26"},"headline":"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif","datePublished":"2010-07-01T00:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/"},"wordCount":795,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#organization"},"keywords":["Dari RAKAN Sarawak"],"articleSection":["Featured"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/","url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/","name":"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif - RAKAN Sarawak","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#website"},"datePublished":"2010-07-01T00:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/2010\/07\/01\/usahawan-iks-harus-kikis-persepsi-negatif\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Usahawan IKS harus kikis persepsi negatif"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#website","url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/","name":"RAKAN Sarawak","description":"An eyewitness to Sarawak\u2019s transformation","publisher":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#organization"},"alternateName":"Rangkaian Khidmat Awam Negeri Sarawak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#organization","name":"RAKAN Sarawak","alternateName":"Rangkaian Khidmat Awam Negeri Sarawak","url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v3\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/logo-rstagline.png","contentUrl":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v3\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/logo-rstagline.png","width":172,"height":120,"caption":"RAKAN Sarawak"},"image":{"@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/rakanswk","https:\/\/x.com\/RAKANSarawak"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/person\/d698020a2e61d11eef92f5146bee5f26","name":"RAKAN Sarawak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/android-chrome-192x192-1_uwp_avatar_thumb.png","contentUrl":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/android-chrome-192x192-1_uwp_avatar_thumb.png","caption":"RAKAN Sarawak"},"url":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/myprofile\/rakansarawak\/"},false]}},"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":true,"span_bottom":"<div class='yasr-small-block-bold'><span class='yasr-visitor-votes-must-sign-in'>You must sign in to vote<\/span><\/div>"},"number_of_votes":0,"sum_votes":0},"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-17 16:05:58","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rakansarawak.com\/v4\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}