Di tengah-tengah perbincangan global tentang krisis tenaga, perubahan iklim dan keperluan teknologi mampan, penyelesaian tidak semestinya datang dari kota besar dunia atau pusat inovasi tradisional.
Di Sarawak, dua inovasi tempatan yang dibangunkan berasaskan kepakaran, penyelidikan dan realiti setempat membuktikan bahawa idea yang lahir dari pinggir peta juga mampu menjawab cabaran sejagat.
Dari sistem tenaga pintar berasaskan kecerdasan buatan (AI) hingga teknologi bioplastik generasi baharu, inovasi ini bukan sahaja menyelesaikan masalah tempatan, malah meletakkan Sarawak sebagai penyumbang kepada solusi global yang semakin mendesak.
Dalam landskap global yang berdepan cabaran kecekapan tenaga dan pencemaran alam sekitar, inovasi tempatan dari Sarawak ini menunjukkan bagaimana teknologi dan sains boleh digerakkan untuk memberi impak melangkaui sempadan geografi.
Dua contoh yang paling jelas ialah pembangunan peranti penukar kuasa berasaskan AI dikenali sebagai KETEQ AI dan penyelidikan bioplastik generasi baharu yang menukar sisa kepada bahan lestari.
KETEQ AI merupakan sebuah peranti penukar kuasa pintar yang menggunakan teknologi Edge AI untuk menguruskan aliran tenaga elektrik secara masa nyata.
Tidak seperti sistem konvensional yang bergantung kepada tetapan statik, peranti ini mampu mengesan gangguan dan ketidakstabilan sistem dalam masa kurang daripada 0.1 milisaat, sekali gus membolehkan pelarasan automatik dibuat hampir serta-merta.
Keupayaan ini menjadikannya antara sistem paling responsif dalam kelasnya di peringkat global, terutamanya ketika dunia bergerak ke arah penggunaan grid tenaga pintar, kenderaan elektrik dan sistem automasi yang memerlukan kestabilan kuasa yang sangat tinggi.
Tujuan utama inovasi ini adalah untuk meningkatkan kecekapan dan keselamatan sistem tenaga, khususnya dalam persekitaran yang semakin kompleks dengan kehadiran pelbagai peranti pintar dan teknologi bersambung.
Dengan keupayaan mengurangkan kehilangan tenaga dan mengelakkan kegagalan sistem, KETEQ AI membuka ruang kepada penggunaan tenaga yang lebih cekap dan lestari dalam sektor perindustrian, pengangkutan dan teknologi autonomi.
Implikasinya bukan sahaja dari sudut teknikal, tetapi juga ekonomi, kerana sistem tenaga yang lebih stabil mengurangkan kos penyelenggaraan dan risiko kerugian akibat gangguan bekalan.
Dalam masa yang sama, inovasi berimpak global dari Sarawak turut muncul melalui penyelidikan dalam bidang kelestarian bahan.
Sekumpulan penyelidik dari Curtin University Malaysia di Miri membangunkan teknologi yang menukar sisa biomas seperti alga laut dan tandan kosong kelapa sawit kepada bioplastik generasi baharu.
Melalui proses ozonolisis dan rawatan kimia terkawal, bahan buangan ini diuraikan menjadi gula yang kemudiannya digunakan untuk menghasilkan asid laktik, komponen utama dalam pembuatan plastik boleh terurai.
Pendekatan ini bukan sahaja menangani masalah sisa pertanian, tetapi juga menawarkan alternatif nyata kepada plastik berasaskan petroleum yang menyumbang kepada pencemaran global.
Keberkesanan dan potensi teknologi ini diiktiraf di peringkat antarabangsa apabila projek tersebut memenangi Curtin Global Award pada Curtinnovation Awards 2025, dipilih daripada lebih 100 penyertaan dari seluruh dunia.
Pengiktirafan ini membuktikan bahawa penyelidikan yang berakar pada konteks tempatan mampu memenuhi piawaian global dan menyumbang kepada peralihan industri ke arah bahan yang lebih mesra alam.
Dengan industri plastik dunia menghasilkan lebih 400 juta tan plastik setiap tahun, keperluan kepada bahan alternatif yang lestari menjadi semakin mendesak, dan inovasi ini menawarkan satu jalan penyelesaian yang praktikal.
Impak kedua-dua inovasi ini tidak terhad kepada kejayaan teknikal atau anugerah semata-mata kerana ia turut mencerminkan perubahan cara berfikir dalam kalangan penyelidik dan inovator tempatan, yang semakin melihat masalah global sebagai peluang untuk menghasilkan penyelesaian berasaskan kekuatan dan sumber setempat.
KETEQ AI memperlihatkan bagaimana kepakaran dalam elektronik dan kecerdasan buatan boleh diterjemahkan kepada sistem tenaga masa depan, manakala teknologi bioplastik menunjukkan bagaimana sisa boleh ditukar menjadi sumber bernilai tinggi.
Secara keseluruhan, kedua-dua inovasi ini mengangkat naratif baharu tentang Sarawak sebagai ruang penghasilan solusi, bukan sekadar pengguna teknologi.
Ia membuktikan bahawa inovasi tempatan, apabila digerakkan dengan tujuan yang jelas dan sokongan ilmu yang kukuh, mampu menjadi jawapan kepada cabaran global. Dalam dunia yang semakin saling bergantung, kisah ini menunjukkan bahawa penyelesaian masa depan boleh lahir dari mana-mana, termasuk dari Sarawak, asalkan keberanian untuk mencuba dan kejelasan untuk menyelesaikan masalah terus menjadi teras inovasi.
Rujukan:
- News – Laman Web Jabatan Premier Sarawak. (2025). Sarawak.gov.my. https://premierdept.sarawak.gov.my/web/subpage/news_view/17144/UKAS
- WONG, J. (2025, April 30). Abang Johari: Keteq AI a major leap forward in power electronics. The Star. https://www.thestar.com.my/business/business-news/2025/05/01/abang-johari-keteq-ai-a-major-leap-forward-in-power-electronics
- norni. (2025, October). Curtin Malaysia research team turns waste into next-gen bioplastics, wins prestigious Curtinnovation Award 2025 – News and Events – Curtin University, Sarawak Malaysia. News and Events. https://news.curtin.edu.my/news/curtin-malaysia-research-team-turns-waste-into-next-gen-bioplastics-wins-prestigious-curtinnovation-award-2025/
- News – Laman Web Jabatan Premier Sarawak. (2025). Sarawak.gov.my. https://premierdept.sarawak.gov.my/web/subpage/news_view/25948/UKAS
